Nationaal MS Fonds

Uw winkelmandje

[ ... ] Items
Bestel
VirtueMart



Uw mandje is momenteel leeg.
Home » Nieuws » Nieuws algemeen » Cognitieve klachten bij mensen met MS

Cognitieve klachten bij mensen met MS

altPsychologische karakteristieken van mensen met MS die hun cognitieve klachten goed inschatten, onderschatten of juist overschatten.


Sinds januari 2010 ben ik werkzaam bij het Nationaal MS Fonds om de resultaten van het grootschalig unieke landelijke onderzoek naar cognitieve en psychische klachten bij patiënten met Multiple Sclerose (MS) uit te werken. Dit onderzoek vindt plaats in samenwerking met PsyToBe, met dr. L.H.Visser, neuroloog in het St. Elisabeth ziekenhuis in Tilburg, en met de capaciteitsgroep Neuropsychologie van de Universiteit Leiden.

Inmiddels is één van onze artikelen (‘The relationship between self-reported executive performance and psychological characteristics in multiple sclerosis’) geaccepteerd bij het internationale tijdschrift ‘European Journal of Neurology ’ (Blackwell Publishing) en zal binnenkort gepubliceerd worden. Het artikel beschrijft de psychologische karakteristieken van mensen met MS die hun cognitieve klachten goed inschatten, onderschatten of juist overschatten. Cognitieve problemen komen bij 43-65% van de MS patiënten voor tijdens hun leven. Dit zijn bijvoorbeeld problemen op het gebied van aandacht, geheugen, en executief functioneren (e.g. vooruit denken , plannen maken en het nemen van beslissingen). Artsen en psychologen vragen vaak aan de patiënt zelf wat hun klachten zijn op cognitief gebied. Dit komt echter niet altijd overeen met de klachten van hun partner of familieleden, of met wat een cognitieve test meet. Sommige mensen onderschatten hun kunnen; dit wil zeggen dat ze beter presteren dan ze zelf dachten. Mensen ervaren dan cognitieve klachten, terwijl die op een cognitieve test niet te meten zijn. Andere mensen overschatten juist hun functioneren en presteren slechter dan ze zelf dachten.

In de eerste fase van ons onderzoek hebben ruim 700 mensen met MS een pakket vragenlijsten ingevuld over onder andere cognitieve klachten, alledaagse stress, depressie, angst en copingstijlen (manieren om met belastende levensomstandigheden om te gaan). In de tweede fase van het onderzoek werden er bij 128 deelnemers thuis cognitieve en neurologische testen afgenomen. Uiteindelijk hebben we bij 114 mensen gekeken in hoeverre hun cognitieve klachten overeenkwamen met hun cognitieve prestatie. We keken daarbij naar een test die het executief functioneren meet. Een voorbeeld daarvan is een plattegrondtest waarbij een route moet worden ingepland en uitgetekend.

Uit ons onderzoek blijkt dat zelf-rapportage van cognitieve klachten niet altijd overeenkomt met de werkelijke cognitieve prestatie. We vonden dat 71% van de deelnemers hun prestatie goed inschatten, 14% overschatten hun prestatie en 15% onderschatten hun prestatie. Verder zagen we dat MS patiënten die hun cognitieve prestatie onderschatten meer depressie, angst en alledaagse stress ervaren dan overschatters en accurate schatters. Ook gebruiken onderschatters andere copingstijlen. Nu blijkt uit ons onderzoek dat MS patiënten die hun cognitieve prestatie onderschatten wel een tragere informatieverwerking en verminderde cognitieve flexibiliteit tonen vergeleken met accurate schatters. Er zijn dus toch wat subtiele cognitieve veranderingen, di e mogelijk leiden tot meer stress, angst en depressie.

Informanten onderschatten de prestatie van hun partner of familielid minder vaak, maar overschatten deze wel in 15% van de gevallen (ofwel de patiënt is er cognitief slechter aan toe dan de informant dacht). Misschien komt dit wel omdat MS patiënten met cognitieve problemen ook minder betrokken zijn in cognitief uitdagende activiteiten waardoor hun verminderd functioneren minder opvalt. Dit betekent voor artsen en psychologen dat informanten waardevolle informatie kunnen verstrekken over de cognitieve prestatie van hun partner of familielid, maar niet als de gouden standaard moeten worden gezien. In dit opzicht is een neuropsychologisch onderzoek waardevol. Hierbij worden cognitieve en psychische klachten uitgevraagd, en worden ook cognitieve testen afgenomen. Patiënten met een verminderd cognitief functioneren kunnen zodoende worden geïdentificeerd en behandeld, als ook patiënten die hun cognitief functioneren te laag inschatten en daarnaast psychische problemen ervaren.

Karin van der Hiele, onderzoeker bij het Nationaal MS Fonds

Meer online

Volg ons op